46 . رابطه روح و بدن انسان بدنى دارد مادى و فيزيكى و روحى دارد مجرد و قوى تر از ماده « 1 » ولى سوال عجيب و پيچيده اين است كه رابطه روح و بدن چگونه رابطه اى است و حقيقت و كيفيت آن چه جوريست ؟ آيا همانند سريان آب در گُل ، روح در بدن حلول مىكند ؟ يا همانند آب و ظرف آب ، رابطه ظرفيت بين بدن و روح برقرار است ؟ و روح در داخل بدن همانند غذا كه در ظرف جاى دارد ، جايگزين است ؟ و يا آيا علاقه روح و بدن علاقه راكبيت است و روح بر بدن سوار است ( همانند اسب و اسب سوار ) ؟ و يا علاقه تدبيرى است ، مانند علاقه رئيس جمهور به كشورش ؟ در اين نظريه روح داخل بدن شمرده نمى شود و نه اتصال جسمانى با بدن دارد ، بلكه مانند رئيس جمهورى كه در سفر خارجى ، از كشور خود دور است ولى علاقه تدبيرى او با كشورش به وسايل جديد ( تلفن ، فاكس ، تلكس و اينترنت ) برقرار است . خارج از بدن و مدبر بدن به اذن خداوند است ؟ اقوال سه گانه اول همه اش ضعيف و بى مايه و بى پايه است و از ناآگاهى گويندگان آنها به حقيقت روح ناشى مىشود . بنابراين در شرايط فعلى مىشود كه علاقه روح به بدن را تدبيرى بدانيم تا اينكه علم يا فلسفه جهشى بنمايد و كيفيت علاقه بهتر روشن شود .

--> ( 1 ) . براى تركيب انسان از ماده و روح دلايلى محكم بيان شده است . به كتاب ديگر نگارنده ( روح از نظر دين و عقل و علم روحى جديد ) مراجعه كنيد .